Ε Κ Θ Ε Σ Η

Δρ Αθανάσιος Ε. Τυρπένου
Εκδότης & Επιμελητής Σύνταξης ΠΕΚΕ

Από τη συμμετοχή του στην 8^η Συνεδρίαση της Διεθνούς Εταιρείας Εκδοτών Κτηνιατρικών Περιοδικών (IAVE-International Association of Veterinary Editors) ως εκπροσώπου της Ελληνικής Κτηνιατρικής Εταιρείας στην IAVE, η οποία διοργανώθηκε με τη χορηγία των εκδοτικών εταιρειών WILEY-BLACKWELL και ELSEVIER στο St. Louis, USA, 19-20 Ιουλίου 2011.

8^th Annual Meeting, 19-20 July 2011

International Association of Veterinary Editors

Venue: Renaissance Grand Hotel

800 Washington Avenue

St. Louis, Missouri, USA

Σκοπός των συναντήσεων αυτών είναι να συγκεντρώσει τους εκδότες κτηνιατρικών περιοδικών από όλο τον κόσμο για την ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων πάνω στις τρέχουσες εξελίξεις στον τομέα των επιστημονικών δημοσιεύσεων τόσο από την άποψη της διαδικασίας όσο και της ηθικής και δεοντολογίας.

Η συνάντηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε συνδυασμό με το συνέδριο της AVMA 2011 και αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για τους εκδότες κτηνιατρικών περιοδικών να γνωριστούν, ενημερωθούν, συζητήσουν και να δικτυωθούν με άλλους συναδέλφους οι οποίοι μοιράζονται τις ίδιες προκλήσεις και τους ίδιους στόχους στον τομέα των κτηνιατρικών εκδόσεων και δημοσιεύσεων.     

Στις 19 Ιουλίου 2011 το απόγευμα προηγήθηκε δεξίωση γνωριμίας στην αίθουσα «Majestic B Room» του ξενοδοχείου Renaissance Grand και στις 20 Ιουλίου 2011 πραγματοποιήθηκε η ημερίδα της IAVE στην αίθουσα «Portland Benton Room», σύμφωνα με το παρακάτω πρόγραμμα:

·         08:00     Continental breakfast

·         08:45     Welcome and introductions (Dr Kurt Matushek)

·         09:00     The relationship between editors and sponsoring organizations (Dr Karen Young)

·         10:00     The Hellenic Veterinary Medical Society and Journal (Dr Athanassios Tyrpenou)

10:30 Coffee break

·         10:45     Keynote Presentation: Committee on Publication Ethics (Dr Geraldine Pearson)

·         11:45     Open access: when, how, financial models (Suzanne Albrecht)

12:30 Lunch

·         13:30     All about authorship (Dr Steve DiBartola)

·         14:30     Financial conflicts of interest (Dr Kurt Matushek)

13:15 Break

·         13:30     Duplicate, fragmented, and prior publication (Dr Mary Christopher)

·         14:15 Wrap up and final comments

Στη συνάντηση αυτή συμμετείχαν:

·         Dr Trevor Waner, Editor, Israel Journal of Veterinary Medicine

·         Mrs Antonia Seymour, Vice President WILEY-BLACKWELL-UK

·         Mrs Renne Luttrell, Sales & Marketing Director Today’s Veterinary Practice

·         Dr Athanassios E. Tyrpenou, Editor & Editor-in-chief, J Hell Vet Med Soc

·         Dr Karen M. Young, Editor-in-chief, Veterinary Clinical Pathology

·         Dr Geraldine Pearson, Editor, Perspectives in Psychiatric Care, COPE Council member

·         Dr Susanne Albrecht, Senior Journal Publishing Manager, WILEY Publishing

·         Dr Steve DiBartola, Co-Editor-in-chief, Journal of Veterinary Internal Medicine

·         Dr Kurt Matushek, Editor-in-chief, Journal of American Veterinary Medical Association & American Journal of Veterinary Research

·         Dr Mary Christopher, Editor Emeritus, Veterinary Clinical Pathology

·         AVMA representatives (4 άτομα)

Για την ενημέρωσή σας θα προσπαθήσω να σας παραθέσω μια γενική άποψη των θεμάτων που συζητήθηκαν επισημαίνοντας ιδιαίτερα τα πιο ενδιαφέροντα σημεία για τα οποία προτάθηκε να γίνει προσπάθεια από όλους τους εκδότες κτηνιατρικών περιοδικών να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη.

Σαν εισαγωγή τονίσθηκε ότι ένα επιστημονικό περιοδικό που εκδίδει μια επιστημονική εταιρεία είναι συχνά το πρόσωπο και μερικές φορές το αποκορύφωμα της επιτυχίας της. Η χρηματοδότηση της δραστηριότητας αυτής που είναι υπεύθυνη για τη βασική της αποστολή της έκδοσης του περιοδικού αλλά και οι δραστηριότητες του εκδότη που είναι υπεύθυνος για την ακεραιότητα και την ποιότητα του περιεχομένου που δημοσιεύεται σε αυτό είναι πολύ κρίσιμα στοιχεία για την επιτυχία του περιοδικού και πρέπει να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και εμπιστοσύνη μεταξύ του φορέα και του εκδότη.

Ιδιαίτερα επισημάνθηκε το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι εκδότες από συγκρούσεις συμφερόντων οικονομικής φύσεως σε εκδόσεις επιστημονικών εργασιών με κριτές (peer-reviewed publishing). Επίσης, τονίσθηκε ότι η υποστήριξη του εκδότη σε θέματα δεοντολογίας (ethical issues) πρέπει να είναι ουσιαστική ώστε να μπορέσει να βοηθήσει στην ορθότερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Αυτό είναι και το θέμα που προωθεί η Επιτροπή Δεοντολογίας Δημοσιεύσεων (COPE-Committee on Publication Ethics) η οποία αυτή τη στιγμή έχει 6400 μέλη περίπου.

Ακόμα, τονίσθηκε το θέμα των επιπτώσεων της πατρότητας-Authorship μιας δημοσίευσης, της κακής χρήσης, της πρόληψης και της επίλυσης των διαφορών που προκύπτουν από αυτήν, ποιος είναι ο ρόλος του εκδότη σε τέτοια θέματα και ιδιαίτερα τι πρέπει να κάνει όταν υποπτευθεί ή διαπιστωθεί:

·         διπλασιασμός δημοσίευσης (redundant publication)

·         λογοκλοπία ή κλοπή αυτούσιων παραγράφων (plagiarism)

·         κατασκευασμένα δεδομένα (fabricated data)

·         αλλαγές στην πατρότητα (authorship changes)

·         σύγκρουση συμφερόντων (conflict of interest)

·         παραπτώματα των κριτών  

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της COPE το 2010 έγιναν 283 ανακλήσεις από τη βιβλιοθήκη MEDLINE και πολλές ακόμα εξακολουθούν να συμπεριλαμβάνονται συστηματικά σε νέα άρθρα ανασκοπήσεων παρά την ανάκλησή τους.

Σήμερα, στην COPE συμπεριλαμβάνονται όλοι οι πανεπιστημιακοί τομείς και κλάδοι, όπως η Βιοϊατρική, οι Θετικές & Εφαρμοσμένες Επιστήμες, η Μηχανική και Τεχνολογία, οι Τέχνες, οι Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες.

Όπως επίσης τονίσθηκε, οι περισσότεροι συγγραφείς επιστημονικών εργασιών υφίστανται ακαδημαϊκές πιέσεις για να δημοσιεύουν εργασίες, νομίζουν ότι η διπλή δημοσίευση είναι και δίκαιη (π.χ. πρακτικά συνεδρίων), δεν ενημερώνουν τον εκδότη ότι πρόκειται για διπλή δημοσίευση και άλλα.

Όσον αφορά τους εκδότες οι περισσότεροι δεν κάνουν κάτι για να αποτρέψουν μια διπλή δημοσίευση και δεν ενημερώνουν πάντα τους συγγραφείς για την πολιτική του περιοδικού. Ένα  χαρακτηριστικό του προβλήματος αυτού είναι οι διάφοροι όροι που χρησιμοποιούνται για να ονομάσουν την ενέργεια αυτή, όπως Duplicate publication, Redundant publication, Overlapping publication, Dual publication, Prior publication, Repetitive publication, Text recycling, Self-plagiarism, Republication, Triplicate (…) publication, Fragmented publication, Segmented publication, Salami publication, Disaggregated publication, Sibling publications.

Τελικά, είναι πρόβλημα οι διπλές δημοσιεύσεις για τα κτηνιατρικά περιοδικά; Είναι αφού έχει διαπιστωθεί ότι το 0,08% των κτηνιατρικών αναφορών αλλά και το 0,8% όλων των κτηνιατρικών δημοσιεύσεων στο PubMed είναι διπλοδημοσιεύσεις (duplicate publications) προερχόμενες από Αμερική, Αγγλία, Κίνα, Κροατία, Ιταλία, Ινδία, Ιαπωνία, Κορέα, Γκαμπόν.

Τι πρέπει να γίνει; πρέπει να ελέγχονται οι δημοσιεύσεις μας και οι αναφορές από το PubMed αλλά και να χρησιμοποιούμε το ειδικό λογισμικό ανίχνευσης, όπως είναι το eTBLAST και το CrossCheck. Το δεύτερο το διαθέτει και η INGENTAConnect η οποία μάλιστα μας είχε προτείνει να το χρησιμοποιήσουμε, φυσικά με κάποιο κόστος.

Τέλος, σημαντική ήταν η παρουσία, δραστηριότητα και επιτυχία του Open Access για τα 12 χρόνια που έχουν συμπληρωθεί μέχρι σήμερα και με ιδιαίτερη επισήμανση στα πολλά άρθρα που δημοσιεύθηκαν.

Η συνεδρίαση έκλεισε με την ομιλία της Dr Mary Christopher επίτιμης γραμματέας της IAVE η οποία αφού ευχαρίστησε τους χορηγούς της εκδήλωσης και όλους τους συμμετέχοντες όρισε τη νέα συνέλευση η οποία θα γίνει στις 22 Ιουλίου 2012 στο Tallinn, Estonia. 

Ο συμμετέχων  

Δρ Αθανάσιος Ε. Τυρπένου
25 Ιουλίου 2011