ΚΥΕΑ - Κοινοτική Υπηρεσία Ελέγχου Αλιείας, 2010 PDF Print E-mail
There are no translations available.

Η Κοινοτική Υπηρεσία Ελέγχου Αλιείας (ΚΥΕΑ)
διευρύνει τα περιθώρια ελιγμών της

Η πόλη Vigo δεν είναι μόνο η έδρα της ΚΥΕΑ. Είναι επίσης ο μεγαλύτερος αλιευτικός λιμένας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2008 εκφορτώθηκαν στο Vigo 160 000 τόνοι ιχθύων, μαλακίων και μαλακόστρακων.

Το 2010 είναι μια σημαντική χρονιά: τίθεται σε εφαρμογή η μεταρρύθμιση του ελέγχου των αλιευτικών δραστηριοτήτων. Χάρη στη βελτίωση του ελέγχου, η ΕΕ ευελπιστεί να συμβάλει στη βελτίωση της αειφόρου διαχείρισης των πόρων. Στην πόλη Vigo, η Κοινοτική Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει την καινούργια αυτή πρόκληση, που σημαίνει ουσιαστικά διεύρυνση των δυνατοτήτων παρέμβασής της.

      Στις αρχές του Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους, δέκα περίπου ντόπιοι δημοσιογράφοι περίμεναν κάτω από τη βροχή στην προβλήτα Transatlanticos του λιμένα της πόλης Vigo της Γαλικίας για να επιβιβαστούν στο περιπολικό σκάφος «Triton» όπου τους υποδέχθηκε η Κοινοτική Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (ΚΥΕΑ). Το σκάφος αυτό είναι το πλέον πρόσφατο απόκτημα της…σουηδικής ακτοφυλακής. Έκανε το παρθενικό του ταξίδι από το ρουμανικό ναυπηγείο όπου κατασκευάστηκε προς τον λιμένα νηολόγησής του, στη νήσο Gotland. Περνώντας από την πόλη Vigo, σταμάτησε για μια εθιμοτυπική επίσκεψη στην ΚΥΕΑ. Ο έλεγχος της αλιείας θα αποτελεί οπωσδήποτε, μεταξύ άλλων, αντικείμενο των πολυάριθμων αποστολών του, ενώ θα κληθεί οπωσδήποτε να συνεργαστεί με την ΚΥΕΑ στην περιοχή της Βαλτικής και ενδεχομένως στον βορειοανατολικό Ατλαντικό, στην περιοχή NEAFC (1), στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας. Με την ευκαιρία αυτή, ο Harm Koster, εκτελεστικός διευθυντής της ΚΥΕΑ, υπενθυμίζει τη σημασία των επιθεωρήσεων εν πλω. Παρότι με τη μεταρρύθμιση ενισχύθηκε ο έλεγχος των διαφόρων σταδίων της αλιευτικής αλυσίδας στην ξηρά, ο έλεγχος εν πλω εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικός (2). Συνιστά, επομένως, σημαντικό πλεονέκτημα η απόκτηση ενός σύγχρονου περιπολικού σκάφους, πλήρως εξοπλισμένου με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας και ικανού να εκτελεί μεγάλες αποστολές.

 

Συντονισμός

            Λίγο πιο πέρα, στο κέντρο της πόλης, πίσω από την όμορφη και ιδιαίτερη πρόσοψη της οικίας Odriozola, βρίσκεται το αρχηγείο της ΚΥΕΑ η οποία εδρεύει εκεί από το 2008. Το κτίριο φιλοξενεί γραφεία, αίθουσες συσκέψεων και κέντρο τηλεπικοινωνιών υψηλής ασφάλειας. Εδώ εγκαθίστανται, περιτριγυρισμένες από οθόνες όπου προβάλλονται διαρκώς δορυφορικές εικόνες, οι ομάδες που συντονίζουν τις επιχειρήσεις ελέγχου κατά τη διάρκεια των αλιευτικών περιόδων, π.χ., την άνοιξη για τον τόνο. Από εδώ εντοπίζονται π.χ. αλιευτικά σκάφη με γρι-γρι την ώρα ακριβώς που αλιεύουν. Από εδώ εντοπίζονται πιθανές επιχειρήσεις μεταφόρτωσης, όταν στη δορυφορική εικόνα φαίνεται π.χ. ένα ρυμουλκό να προσεγγίζει κάποιο αλιευτικό σκάφος. Η ΚΥΕΑ συντονίζει τις δραστηριότητες ελέγχου των κρατών μελών. Εκτελεί την αποστολή αυτή ως επί το πλείστον μέσω κοινών σχεδίων ανάπτυξης, στο πλαίσιο των οποίων οι δυνάμεις ελέγχου διαφόρων κρατών μελών επικεντρώνουν την προσοχή τους σε κάποιο συγκεκριμένο ιχθυαπόθεμα ή αλιευτικό πεδίο. Στόχος της είναι η άσκηση αποτελεσματικού, ομοιόμορφου και συνεκτικού ελέγχου σε ολόκληρο το ιχθυαπόθεμα ή το αλιευτικό πεδίο. Για να το επιτύχει αυτό, προβαίνει πρώτα σε ανάλυση των κινδύνων, βάσει της οποίας καθορίζει στη συνέχεια τα μέσα που θα χρησιμοποιήσει και προσδιορίζει τα στάδια της αλιευτικής αλυσίδας τα οποία πρέπει να ελέγξει με τη μεγαλύτερη προσοχή.

 

Από τα δίχτυα έως το πιάτο

            Αυτή η δυνατότητα παρέμβασης στα διάφορα στάδια της αλιευτικής αλυσίδας συνιστά σημαντική αλλαγή η οποία επήλθε με τη μεταρρύθμιση. Μέχρι σήμερα, η ευθύνη της ΚΥΕΑ εκτεινόταν μόνο μέχρι την πρώτη πώληση, δηλαδή εν πλω, στην αποβάθρα και στην ιχθυόσκαλα. Μετά την πώλησή τους, τα ψάρια δεν ενέπιπταν πια στη δικαιοδοσία της ΚΥΕΑ. «Αυτό περιόριζε το πεδίο δράσης μας», διευκρινίζει ο Harm Koster. «Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του κοινού σχεδίου ανάπτυξης για τον γάδο της Βαλτικής, θέλαμε να κινήσουμε διοικητικές έρευνες
για κυκλώματα εμπορίας, διότι υποψιαζόμασταν ότι ορισμένες επιχειρήσεις μεταποίησης εφοδιάζονταν παράνομα γάδο. Δεν μας επιτρεπόταν όμως καθώς ήταν εκτός της δικαιοδοσίας μας. Ο περιορισμός αυτός έχει πλέον αρθεί».

            Η ΚΥΕΑ μπορεί πια να πραγματοποιεί ελέγχους και επιθεωρήσεις κατά μήκος ολόκληρης της αλιευτικής αλυσίδας: από τα δίχτυα έως το πιάτο. Με άλλα λόγια, μπορεί πλέον να αποφασίζει χωρίς κανέναν περιορισμό εάν θα στείλει τους επιθεωρητές στα φορτηγά ψυγεία, στις μονάδες μεταποίησης, στις ιχθυαγορές ή ακόμη και στα εστιατόρια. Αυτό συνεπάγεται μια άλλη σημαντική αλλαγή. Μέχρι σήμερα, η ΚΥΕΑ συνεργαζόταν κατά κύριο λόγο με τις αρχές επιβολής του νόμου που σχετίζονταν με τη θάλασσα. Στο εξής, θα συνεργάζεται και με άλλες αρχές επιβολής του νόμου για τον εντοπισμό κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης ιχθύων, ιδίως δε με τους υπαλλήλους των φορολογικών αρχών, οι οποίοι είναι οι πλέον αρμόδιοι για την πραγματοποίηση διοικητικών ερευνών στο εμπορικό τμήμα της αλιευτικής αλυσίδας.

 

«Λευκά κολάρα»

            «Έτσι θα βελτιωθεί σημαντικά ο έλεγχος», προσθέτει ο Harm Koster. «Οι υπάλληλοι των φορολογικών αρχών είναι εξοικειωμένοι με τη διενέργεια ιδιαίτερα αυστηρών ελέγχων: τηρούν τους κανονισμούς κατά γράμμα. Στον χώρο της αλιείας, επικρατούσε ευρέως η αντίληψη ότι δεν συνιστούσε ιδιαίτερα σοβαρό παράπτωμα η αλίευση ποσοτήτων ελαφρώς μεγαλύτερων από τις επιτρεπόμενες, δεδομένων δε των δύσκολων συνθηκών εργασίας των αλιέων. Ως Κοινοτική Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας, προσπαθούμε να πείσουμε τον κλάδο και τις εθνικές αρχές ότι πρέπει να καλλιεργηθεί νοοτροπία συμμόρφωσης με τους κανόνες. Στο παρελθόν κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο. Με τη βοήθεια των νέων αυτών υπηρεσιών, θα είναι ευκολότερο να καλλιεργήσουμε αυτή τη νοοτροπία».

            Σε αυτό το επίπεδο, ο υπερεθνικός χαρακτήρας της ΚΥΕΑ συνιστά σημαντική προστιθέμενη αξία: «Όταν εντοπίζουμε κάποιο πρόβλημα, ενημερώνουμε όλες τις ενδιαφερόμενες εθνικές υπηρεσίες», προσθέτει ο Harm Koster. «Καθορίζουμε από κοινού τη στρατηγική που θα ακολουθήσουμε για την εξάρθρωση μιας παράνομης δραστηριότητας και οργανώνουμε τη συνεργασία. Για παράδειγμα, υποψιαζόμασταν ότι μια επιχείρηση μεταποίησης με έδρα σε άλλο κράτος μέλος διακινούσε παράνομα ψάρια. Φέραμε σε επικοινωνία τους υπαλλήλους των Υπουργείων Οικονομικών των δύο χωρών τις οποίες αφορούσε το θέμα, οι οποίοι συνεργάστηκαν μεταξύ τους, και μάλιστα με επιτυχία, καθώς αποκαλύφθηκε ότι οι δηλωθείσες ποσότητες αλιευμάτων ήταν σημαντικά μικρότερες από τις πραγματικές… Οι υπάλληλοι των δύο υπουργείων έλεγξαν επίσης εάν είχαν γίνει παραβάσεις και σε επίπεδο φορολογίας, όμως τα εισοδήματα είχαν δηλωθεί σωστά». Το αποτέλεσμα είναι συνάρτηση της προσπάθειας. Στην περίπτωση του γάδου της Βαλτικής, επί παραδείγματι, τα παράνομα αλιεύματα ανέρχονταν κατ’ εκτίμηση το 2007, κατά την έναρξη εφαρμογής του κοινού σχεδίου ανάπτυξης, στο 40 % των επίσημων αλιευμάτων.

            Σήμερα, εκτιμούμε ότι έχουν μειωθεί κατά το ήμισυ. Η ΚΥΕΑ ευελπιστεί μάλιστα ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί ακόμη περισσότερο, χάρη στα νέα περιθώρια ελιγμών που απέκτησε. Επί του παρόντος, η ΚΥΕΑ δίδει βαρύτητα στην εκπόνηση κοινών σχεδίων ανάπτυξης στη Βόρεια Θάλασσα (μπακαλιάρος), στη Βαλτική (μπακαλιάρος), στη Μεσόγειο (τόνος), και στις περιοχές NEAFC και NAFO, πέραν του συντονισμού των μέτρων καταπολέμησης της εκφόρτωσης παράνομων ιχθύων. Ακόμη, καταρτίζει νέο πρόγραμμα εργασίας προς έγκριση από το διοικητικό της συμβούλιο, το οποίο θα καθορίζει τις προτεραιότητες για τα επόμενα πέντε έτη, συμπεριλαμβανομένου του εμπορικού τμήματος της αλιευτικής αλυσίδας.

 

Σήμανση όλων ανεξαιρέτως των ιχθύων;

            Η πόλη Vigo δεν είναι μόνο η έδρα της ΚΥΕΑ. Είναι επίσης ο μεγαλύτερος αλιευτικός λιμένας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2008 εκφορτώθηκαν στην πόλη Vigo 160 000 τόνοι ιχθύων, μαλακίων και μαλακόστρακων. Είναι, όμως, επίσης ο λιμένας τον οποίον αναφέρουν συχνότερα ως τόπο προέλευσης των εμπορευμάτων τους όσοι θεωρούνται ύποπτοι για μεταποίηση παράνομων ιχθύων, όταν ερωτώνται σχετικά. Αυτή η παράδοξη κατάσταση δεν ευχαριστεί προφανώς τον Carlos Losada, τον διευθυντή του συγκεκριμένου αλιευτικού λιμένα. Χρόνια τώρα αναζητά τρόπους για να διασφαλίσει όχι μόνο τη νομιμότητα, αλλά και την ποιότητα των ιχθύων που εκφορτώνονται στις αποβάθρες του.

            Έτσι του ήρθε η ιδέα της «σήμανσης κάθε ιχθύος ξεχωριστά». Από τη στιγμή κιόλας της αλίευσής του, κάθε ψάρι θα πρέπει να συνοδεύεται από μία σήμανση η οποία θα καθιστά δυνατή την ανιχνευσιμότητά του και θα εγγυάται την ποιότητα και την προέλευσή του. Στόχος του Carlos Losada είναι να αποτελέσει η ιδέα του αντικείμενο ευρωπαϊκού προγράμματος. «Τα ψάρια που δεν θα φέρουν τη συγκεκριμένη σήμανση θα πωλούνται σε πολύ χαμηλότερες τιμές», διευκρινίζει. «Δεν πρόκειται για απλή σήμανση, αλλά για σφραγίδα υγιεινής και νόμιμης αλίευσης». Η λιμενική αρχή προέβη σε μελέτη σκοπιμότητας του εν λόγω σχεδίου, υποστηριζόμενη από διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς όπως την cofradia (συνεταιρισμός) των αλιέων και τις ενώσεις εμπόρων, εξαγωγέων και μεταφορέων. Είναι το πρώτο βήμα προς την εφαρμογή συστήματος σήμανσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Τον περασμένο Νοέμβριο, πάντως, το Συμβούλιο Υπουργών κινήθηκε προς αυτήν την κατεύθυνση, επιβάλλοντας τη σήμανση των αλιευόμενων και εκτρεφόμενων ιχθύων από το κατάστρωμα κιόλας του πλοίου ή από το ιχθυοτροφείο.

            Από την 1η Ιανουαρίου 2011, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν σύστημα αναγνώρισης όλων των παρτίδων ιχθύων οι οποίες θα πρέπει να συνοδεύονται από συγκεκριμένες πληροφορίες.

 

·     Αλιεία και υδατoκαλλιέργεια στην Ευρώπη, αρ. 47,  Απρίλιος 2010