Κ. Παυλίδου, Υποψήφια διδάκτορας, DVM, Ι. Σάββας, Επίκουρος καθηγητής, DVM, PhD,
Γ. Καζάκος, Λέκτορας
Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Τα γαλακτικά ιόντα παράγονται στα κύτταρα σε συνθήκες αναερόβιου μεταβολισμού. Η αυξημένη συγκέντρωσή τους στο αίμα ονομάζεται υπερλακτιαιμία, ενώ στη γαλακτική οξέωση συνυπάρχει μείωση του pH του αίματος. Η υπερλακτιαιμία και η γαλακτική οξέωση εμφανίζονται κυρίως στο shock, αλλά παρατηρούνται και σε άλλα σύνδρομα. Στον τομέα της κτηνιατρικής εντατικής θεραπείας, η κλινική έρευνα σχετικά με τη σημασία του προσδιορισμού των γαλακτικών ιόντων είναι περιορισμένη, αλλά υπάρχουν ενδείξεις για την αξία του στην πρόγνωση ορισμένων παθολογικών καταστάσεων. Ακόμη, φαίνεται πως η σοβαρότητα ενός νοσήματος είναι ανάλογη με τη συγκέντρωση των γαλακτικών ιόντων στο αρτηριακό αίμα και η αύξησή της είναι αρνητικός προγνωστικός δείκτης, τουλάχιστον στο σκύλο. Τα κυριότερα σημεία παραγωγής του γαλακτικού οξέος είναι οι σκελετικοί μύες, ο εγκέφαλος, η καρδιά, το δέρμα, ο γαστρεντερικός σωλήνας, τα ερυθροκύτταρα και τα λευκοκύτταρα. Το ήπαρ και οι νεφροί αποτελούν τα σημεία κατανάλωσης των γαλακτικών ιόντων, μεταβολίζοντας σχεδόν το 50% αυτών. Στις περισσότερες περιπτώσεις ασθενών στις μονάδες εντατικής θεραπείας, η υπερλακτιαιμία και η γαλακτική οξέωση οφείλονται στην υποξία και τη μειωμένη διαιμάτωση. Οι ασθενείς με γαλακτική οξέωση έχουν προδιάθεση για την εκδήλωση πολυοργανικής ανεπάρκειας και έχουν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας. Η επίμονη συστηματική οξέωση επηρεάζει και την συσπαστικότητα του μυοκαρδίου, μειώνει την καρδιακή παροχή και την αιμάτωση των οργάνων και προκαλεί υποξία. Τα αίτια της υπερλακτιαιμίας μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες: αυξημένη γλυκολυτική δραστηριότητα (αλκάλωση, έκκριση κατεχολαμινών), αυξημένη παραγωγή πυρουβικού οξέος και καταστάσεις έντονου μεταβολισμού. Η γαλακτική οξέωση διακρίνεται στην τύπου Α και στην τύπου Β. Ο υπολογισμός της συγκέντρωσης των γαλακτικών ιόντων μπορεί να γίνει τόσο σε ολικό αίμα όσο και στο πλάσμα με δύο βασικές μεθόδους: την ενζυμική χρωματογραφία και την ενζυμική αμπερομετρία. Η μέτρηση των γαλακτικών σε ασθενείς της μονάδας της εντατικής θεραπείας είναι σημαντική για την εκτίμηση τριών παραμέτρων: της μειωμένης διαιμάτωσης και οξυγόνωσης των οργάνων, της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και της πρόγνωσης της θνησιμότητας. Στην κτηνιατρική κλινική πράξη η μέτρηση της συγκέντρωσης των γαλακτικών ιόντων συμβάλλει στην πρόγνωση παθολογικών καταστάσεων, όπως είναι η σηπτική περιτονίτιδα, η στροφή του στομάχου, η πυομήτρα και η μπαμπεζίωση. Η θεραπεία της γαλακτικής οξέωσης εξαρτάται από τη σοβαρότητα της υποκείμενης νόσου και στόχος είναι η αποκατάσταση της διαιμάτωσης και της οξυγόνωσης των ιστών, η οποία επιτυγχάνεται με τον αερισμό και την χορήγηση υγρών. Οι διάφορες μικροβιακές λοιμώξεις αντιμετωπίζονται με την χορήγηση αντιβιοτικών, ενώ η χρησιμότητα των διττανθρακικών ιόντων στη θεραπεία της γαλακτικής οξέωσης είναι ακόμα αμφιλεγόμενη.

Λέξεις ευρετηρίασης: γαλακτικά ιόντα, εντατική θεραπεία